Mohort – sen o rycerzu kresowym…

Znalazłem przypadkiem w bibliotece pewną reklamę z odległych czasów…Lwów kwiecień 1882 rok… o dzielnym rycerzu Mohorcie pisał Wincenty Pol a ilustrował Juliusz Kossak.

„Mohort. Rapsod rycerski z podania”, poemat Wincentego Pola, powstały w latach 1840?52, wydany w Krakowie w 1855, z wierszem dedykacyjnym do E.T. Bielińskiego, przyjaciela autora. Materiał zaczerpnął poe­ta ?ze sfery tradycji” – z opowiadań K. Krasickiego, który pełni też w poemacie rolę narratora; przedstawia on bohatera tytułowego ? ?ostatniego rycerza spod szyszaku”, ?strażnika hetmańskiego szlaku” na południowo-wschodnich kresach Rzeczpospolitej – w 6 epizodach o niechronologicznym układzie (m. in. tragicznie zakończone narzeczeństwo, obrona bazyliańskiego klasztoru podczas koliszczyzny w 1768, przyjaźń z ks. J. Poniatowskim, śmierć Mohorta, jako przeszło stuletniego starca, w bitwie pod Boruszkowicami w 1792). W luźnej kompozycyjnie formie gawędy, uszlachetnio­nej przez ?styl wysoki”, wypełnionej nie tyle dziejami heroicz­nych walk, ile obyczajowymi obrazkami z życia w obozie, na futorze, w klasztorze, stworzył Pol wzór chrzęścijańskiego, rycerza-patrioty, które­go kodeks moralny zasadzał się na wierności ojczyźnie, repre­zentowanej przez władzę (króla i hetmana), i poddaniu woli Boga. Zarysowując tradycję tego modelu patriotyzmu – od przypomnianych dygresyjnie czasów Jana III po śmierć ks. Józefa (z pominięciem jednak tradycji barskiej i kościuszkow­skiej) – przeciwstawiał go ?buntowniczemu” patriotyzmowi współczesnych dążeń wyzwoleńczych. Mimo tak zarysowanej tende­ncji utwór spotkał się z uznaniem nie tylko konserwatystów, ale i demokratów (S. Goszczyńskiego, K. Ujejskiego). Inspiro­wał dzieła malarskie J. Kossaka, P. Michałowskiego, J. Suchodolskiego; był tłumaczony na języki: niemiecki, czeski, francuski i rosyjski.
(źróło: Literatura polska. Przewodnik enyklopedyczny. Komitet redakcyjny pod przewodnictwem Juliana Krzyżanowskiego, od 1976 Czesława Hernasa. Warszawa 1984. Autorka hasła: Maria Grabowska)”

Źródło: Mohort. Rapsod rycerski z podania


Można przeczytać: Mohort


Dedykuję ten wpis mojemu Przyjacielowi z dalekiej Legnicy Mohortowi.

Autor

Piotrek

Cóż, ten świat nie zawsze działa według norm, które zakładasz,że istnieją...? Co jest dobre co złe? Czy lepiej milczeć na ten temat, czy mówić? Zdecydujcie sami, ja już podjąłem decyzję.